Giữa nhịp sống hiện đại với những biến đổi nhanh chóng của thời đại số, khi đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng vươn lên hùng cường, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không chỉ là yêu cầu của tổ chức Đảng hay của đội ngũ cán bộ, đảng viên, mà còn là nhu cầu tự hoàn thiện của mỗi con người. Trong kho tàng di sản tư tưởng mà Người để lại, bốn phẩm chất "Cần, Kiệm, Liêm, Chính" vẫn giữ nguyên giá trị, như một kim chỉ nam để rèn luyện đạo đức, xây dựng lối sống và củng cố niềm tin xã hội.
Đó không phải là những khái niệm mang màu sắc giáo điều hay những chuẩn mực chỉ dành cho một thời kỳ lịch sử nhất định. Trái lại, càng trong bối cảnh kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế, chuyển đổi số và những cám dỗ của chủ nghĩa thực dụng, Cần, Kiệm, Liêm, Chính càng trở thành nền tảng để mỗi cá nhân giữ vững bản lĩnh, mỗi cơ quan xây dựng uy tín và mỗi địa phương phát triển bền vững.
"Cần" là khởi đầu của mọi giá trị. Đó không đơn thuần là sự chăm chỉ, mà là tinh thần lao động có mục tiêu, có trách nhiệm, có kỷ luật và không ngừng đổi mới. Người cần mẫn không chỉ làm nhiều, mà còn làm đúng, làm hiệu quả, làm đến nơi đến chốn. Một cán bộ tận tâm không để người dân phải đi lại nhiều lần. Một công chức không trì hoãn hồ sơ chỉ vì sự chủ quan. Một giáo viên không ngừng học hỏi để truyền cảm hứng cho học trò. Một người lao động luôn đặt chất lượng công việc lên trên sự dễ dãi. Đó chính là biểu hiện sinh động của tinh thần "Cần" trong thời đại hôm nay.
Đất nước chỉ có thể phát triển nếu mỗi người đều coi lao động là danh dự, coi trách nhiệm là thước đo giá trị của bản thân. Sự trì trệ của một cá nhân có thể ảnh hưởng đến cả một tập thể; nhưng tinh thần tận tụy của một người cũng có thể lan tỏa động lực cho rất nhiều người khác.
"Kiệm" là biết quý trọng những gì xã hội tạo dựng bằng mồ hôi và trí tuệ. Tiết kiệm không phải là sống kham khổ hay tính toán vụn vặt, mà là sử dụng hợp lý từng đồng tiền, từng phút giây, từng nguồn tài nguyên và từng cơ hội phát triển. Tiết kiệm điện, nước, văn phòng phẩm, thời gian hội họp, ngân sách công hay chi tiêu trong gia đình đều là những biểu hiện cụ thể của đạo đức công dân.
Điều đáng lo ngại không chỉ là những khoản thất thoát lớn, mà còn là sự lãng phí diễn ra hằng ngày nhưng dần trở thành thói quen: một phòng làm việc bật điện cả ngày khi không có người, những tài liệu in rồi bỏ, những cuộc họp dài nhưng ít hiệu quả, những bữa tiệc linh đình trong khi vẫn còn nhiều người gặp khó khăn. Những điều tưởng như nhỏ ấy, nếu cộng lại, sẽ tạo nên những tổn thất không hề nhỏ đối với xã hội.
Một quốc gia giàu mạnh không chỉ bởi làm ra nhiều của cải, mà còn bởi biết sử dụng hiệu quả từng nguồn lực mình có.
"Liêm" là phẩm chất làm nên giá trị của con người. Liêm là trong sạch, là biết giữ mình trước mọi cám dỗ của quyền lực, tiền bạc và lợi ích cá nhân. Người liêm khiết không lấy cái không thuộc về mình, không lợi dụng vị trí công tác để mưu cầu lợi ích riêng, không đánh đổi danh dự lấy vật chất.
Ngày nay, chữ "Liêm" không chỉ được thể hiện trong những vụ việc lớn liên quan đến tham nhũng, tiêu cực, mà còn được kiểm chứng qua những hành động rất đời thường: không nhận quà trái quy định, không lợi dụng thời gian công để giải quyết việc riêng, không sử dụng tài sản công sai mục đích, không để các mối quan hệ cá nhân chi phối việc thực thi công vụ.
Danh dự của một con người được xây dựng trong nhiều năm nhưng có thể đánh mất chỉ bởi một lần thiếu liêm chính. Niềm tin của Nhân dân đối với chính quyền cũng vậy, phải được vun đắp bằng sự trong sạch của từng cán bộ, từng công chức và từng quyết định công tâm.
"Chính" là sự ngay thẳng và công bằng. Chính là dám bảo vệ điều đúng, dám nhận trách nhiệm khi sai, nói đi đôi với làm và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân. Người chính trực không xu nịnh người mạnh, không quay lưng với người yếu, không né tránh khuyết điểm, cũng không lợi dụng tập thể để che giấu trách nhiệm của mình.
Trong gia đình, "Chính" là cha mẹ làm gương cho con bằng chính cách sống của mình. Trong nhà trường, đó là sự công bằng giữa các học sinh. Trong cơ quan, đó là đánh giá cán bộ dựa trên năng lực và kết quả công việc, không dựa vào quan hệ hay cảm tính. Trong xã hội, đó là sự thượng tôn pháp luật, là tinh thần dám đấu tranh với cái sai nhưng vẫn giữ sự văn minh, nhân văn.
Một xã hội chỉ thật sự tiến bộ khi người ngay được bảo vệ, người làm đúng được ghi nhận và người làm sai phải chịu trách nhiệm.
Bốn phẩm chất Cần – Kiệm – Liêm – Chính không tồn tại riêng rẽ mà bổ sung, nâng đỡ lẫn nhau. Có cần cù mà không tiết kiệm thì thành quả dễ bị lãng phí. Có tiết kiệm nhưng thiếu liêm chính thì sự tiết kiệm chỉ còn là hình thức. Có liêm khiết mà thiếu chính trực thì khó bảo vệ được lẽ phải. Chỉ khi hội tụ đầy đủ cả bốn phẩm chất ấy, con người mới có nền tảng đạo đức vững chắc để cống hiến và trưởng thành.
Điều đáng quý trong tư tưởng Hồ Chí Minh là Người không yêu cầu con người phải bắt đầu bằng những việc phi thường. Người luôn nhắc rằng đạo đức được hình thành từ những việc rất nhỏ nhưng được thực hiện đều đặn mỗi ngày. Đó là đi làm đúng giờ, giải quyết công việc đúng hẹn, giữ lời hứa với Nhân dân, sử dụng tiết kiệm tài sản công, ứng xử văn minh, biết lắng nghe, biết nhận lỗi và biết sửa mình.
Đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, học Bác trước hết phải thể hiện bằng thái độ phục vụ Nhân dân. Không để người dân chờ đợi vì sự chậm trễ của mình. Không gây phiền hà bởi những thủ tục không cần thiết. Không vô cảm trước những khó khăn của người dân. Mỗi ngày làm việc đều cần tự hỏi: hôm nay mình đã thực sự làm hết trách nhiệm chưa? Mình đã giải quyết công việc bằng tinh thần phục vụ hay chỉ làm cho xong? Mình đã giữ được sự công tâm, khách quan và liêm chính trong từng quyết định chưa?
Những câu hỏi ấy không chỉ giúp mỗi người tự hoàn thiện, mà còn là nền tảng để xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Trong giai đoạn cả nước đang quyết liệt thực hiện chuyển đổi số, cải cách hành chính, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực, việc học tập và làm theo Bác càng phải đi vào chiều sâu. Không thể học Bác bằng những bản báo cáo đầy thành tích nhưng công việc không chuyển biến. Không thể học Bác bằng những khẩu hiệu trang trọng nhưng thái độ phục vụ Nhân dân còn thờ ơ. Cũng không thể học Bác bằng những phong trào ngắn hạn rồi nhanh chóng rơi vào hình thức.
Điều Nhân dân mong muốn không phải là những lời hứa hay, mà là những việc làm thật. Không phải những bài phát biểu dài, mà là sự thay đổi trong từng hành động cụ thể của mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi công dân.
Một cơ quan muốn được Nhân dân tin tưởng phải được xây dựng bằng những con người làm việc tận tụy, tiết kiệm, liêm khiết và chính trực. Một gia đình muốn hạnh phúc phải được vun đắp bằng lao động chân chính, lối sống giản dị và sự trung thực. Một địa phương muốn phát triển bền vững phải lấy đạo đức công vụ, kỷ cương hành chính và niềm tin của Nhân dân làm nền tảng.
Bác Hồ từng căn dặn: "Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố." Lời dạy ấy đến hôm nay vẫn còn nguyên giá trị. Đạo đức không được quyết định bởi những lời nói đẹp, mà được khẳng định bằng những lựa chọn đúng trong những hoàn cảnh khó khăn nhất.
Học Bác, suy cho cùng, không phải để người khác khen mình, càng không phải để hoàn thành một phong trào. Học Bác là để mỗi ngày sống có trách nhiệm hơn với bản thân, với gia đình, với cơ quan và với xã hội; để biết lao động bằng tất cả tâm huyết, biết tiết kiệm từng nguồn lực, biết giữ mình trước cám dỗ, biết kiên định với điều đúng và biết đặt lợi ích của Nhân dân, của đất nước lên trên lợi ích cá nhân.
Khi mỗi người đều tự giác rèn luyện Cần – Kiệm – Liêm – Chính từ những việc nhỏ nhất, những giá trị đạo đức ấy sẽ không còn là những lời dạy nằm trên trang sách, mà sẽ trở thành sức mạnh tinh thần bền vững, góp phần xây dựng một nền hành chính phục vụ, một xã hội văn minh, một đất nước phát triển phồn vinh và hạnh phúc.
Tác giả: Lê Đức Hoàng
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn
Hôm nay
Tổng lượt truy cập
